Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, bağımlılıkla mücadelede yeni bir dönemin başlangıcını duyurdu. Yeşilay ile yapılan iş birliği protokolü kapsamında, aile merkezli yaklaşımların güçlendirileceği ve sahadaki ihtiyaçlara daha hızlı yanıt verileceği vurgulandı.
Bağımlılıkla Mücadelede Kapsamlı Bir Vizyon
Bakan Göktaş, bağımlılığın sadece kişisel bir sağlık sorunu olmadığını, aynı zamanda aile bağlarını, eğitim hayatını, çalışma düzenini, toplumsal uyumu ve genel refahı etkileyen çok yönlü bir risk alanı olduğunu belirtti. Dünya Sağlık Örgütü’nün de bu konudaki çok disiplinli ve kurumlar arası çalışmanın önemini vurguladığına dikkat çekildi. Saygıdeğer Emine Erdoğan’ın “Bağımsız Gelecek, Sağlıklı Nesiller” vizyonunun bu mücadeleye ivme kazandırdığı ve Yeşilay’ın 2026’yı “Bağımsızlık Yılı” ilan etmesinin bu vizyonun sahada daha güçlü karşılık bulmasını sağladığı ifade edildi.
Çocukları Korumak Milli Bir Sorumluluk
Göktaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde bağımlılıkla mücadelenin insanı, aileyi ve toplumu koruyan güçlü bir devlet politikası haline geldiğini vurguladı. “Evlatlarımızı zararlı alışkanlıklardan korumak ve ailelerimizin yanında yer almak bizim için milli bir sorumluluktur,” diyen Bakan Göktaş, Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Eylem Planı ile bu sorumluluğun somut adımlara dönüştürüldüğünü belirtti. “Sosyal Uyum Süreci Danışmanlığı” modeliyle 18 yaş üstü bağımlı bireylerin aileleriyle birlikte topluma entegrasyonu hedeflenirken, “Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitimleri” ile 81 ilde 2,5 milyondan fazla vatandaşa bağımlılık konusunda farkındalık kazandırıldığı aktarıldı. Dijital risklere karşı aileleri bilinçlendirmek amacıyla dijital farkındalık atölyeleri, dijital detoks kampları ve rehber materyallerin de sunulduğu bildirildi.
15 Yaş Altına Sosyal Medya Düzenlemesi
Dijital çağın imkanlarının doğru kullanımının altını çizen Göktaş, 15 yaş altı bireylere yönelik sosyal medya düzenlemesiyle ilgili adımları hayata geçirdiklerini duyurdu. Bu kapsamda, sosyal ağ sağlayıcılara ve oyun platformlarına çocukların korunmasını esas alan yükümlülükler getirildiği ve böylece çocukların dijital tehditlere karşı daha güvende olmalarının amaçlandığı ifade edildi. Çocukların algoritmalar tarafından olumsuz etkilenmesinin ve filtre balonları içinde hapsolmasının önüne geçileceği belirtildi.
Sosyal Risk Haritaları ve Saha Verileri
“Sosyal Risk Haritaları” aracılığıyla bağımlılık riskinin hane, mahalle ve ilçe düzeyinde takip edildiği, “Aile Rehberi” ve “Çocuklar Güvende” sistemlerinin de kullanıldığı belirtildi. Yeşilay’ın mahalle bazlı veri paylaşımının da bu haritalarda yer aldığı ve Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulunun kararıyla yetişkinlere ve çocuklara yönelik üç sosyal risk haritasının tamamlandığı bilgisi paylaşıldı. Batman’da pilot uygulama olarak başlatılan Bağımlılıkla Mücadele Projesi kapsamında 1092 haneye ulaşıldığı ve bağımlılık riski taşıyan bireylerle ailelerine destek sağlandığı aktarıldı. Saha verilerine göre, bağımlılık riskinin yoğunlaştığı yaş grubunun yüzde 98 oranında 25-34 yaş arasındaki genç yetişkin erkekler olduğu gözlemlendi.
Arkadaş Çevresinin Madde Kullanımındaki Rolü
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş, madde kullanımına başlamada arkadaş çevresinin belirleyici bir etken olduğunu vurguladı. Bu çalışmada, her bireyin ihtiyacının ayrı ayrı değerlendirildiğini belirten Göktaş, tedaviye ihtiyacı olan 246 vatandaşı sağlık sistemine yönlendirdiklerini, ihtiyaç duyan ailelere sosyal yardım ulaştırdıklarını ve istihdam edilebilecek durumdaki vatandaşların iş hayatına kazandırıldığını söyledi. Risk grubundaki 291 çocuk ve genç için eğitim ve psikolojik destek süreçlerinin başlatıldığı ve bu pilot uygulamanın ülke genelinde yaygınlaştırılacağı duyuruldu.
Protokolün Hedefleri ve Gelecek Adımlar
İmzalanan protokol ile bağımlılıkla mücadelede daha güçlü, koordineli ve etkili bir dönem başlatıldığı ifade edildi. “Bağımlılıktan Koruyan Aile” eğitimleriyle ebeveynlere erken belirtileri fark etme, doğru iletişim kurma ve çocuklarını risklerden koruma konularında desteklerin yaygınlaştırılacağı belirtildi. Sosyal Risk Haritası çalışmalarıyla Yeşilay’ın saha deneyiminin birlikte değerlendirileceği ve afet sonrası süreçlerde de psikososyal destek, yas süreci ve bağımlılıkla baş etme konularında ortak projeler geliştirileceği açıklandı. Protokolün temel amacının, bağımlılık riski ortaya çıkmadan önleyici tedbirleri güçlendirmek olduğu vurgulandı.
Yeşilay’dan Aile Merkezli Yaklaşım
Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, bağımlılıkla mücadelede aileyi merkeze alan bir yaklaşım benimsediklerini dile getirdi. Bağımlılığın etkilerinin sadece bireyde kalmayıp aileyi ve toplumu da derinden etkilediğini belirten Dinç, pandemi sonrası davranışsal bağımlılıklarda, özellikle kumar ve sosyal medya bağımlılığında artış yaşandığını söyledi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile imzalanan protokol sayesinde önleme, müdahale, rehabilitasyon ve sosyal uyum çalışmalarının daha güçlü bir zemine taşınacağı ve risk altındaki bireylerin destek mekanizmalarına erişiminin kolaylaştırılacağı ifade edildi.
Protokolün Kapsamı
Bakanlık ve Yeşilay arasında yapılan protokol, bağımlı veya bağımlılık riski altındaki bireylerin ihtiyaç duydukları destek hizmetlerine erişimlerini kolaylaştırmayı hedefliyor.
