Maltepe’de meydana gelen bina çökmesi, yapı güvenliğinin hayati önemini tekrar gözler önüne serdi. Dokuz Eylül Üniversitesi’nden Prof. Dr. İbrahim Serkan Mısır, binaların çökmeden önce verdiği ipuçlarını ve yapısal risk faktörlerini değerlendirdi.
Çökme Belirti Vermeden Gerçekleşebilir mi?
Her yapı tehlike anında aynı tepkiyi vermez. Sünek yapılarda çatlaklar önceden görülebilirken, gevrek taşıyıcı sistemlerde ani bir göçme, hiçbir uyarı olmaksızın kısa sürede meydana gelebilir.
Tehlikeyi Ele Veren İşaretler
- Kolon ve kirişlerde oluşan yeni veya büyüyen çatlaklar
- Beton örtüsünün dökülmesi veya paslanmış donatıların açığa çıkması
- Zeminden veya kolonlardan gelen alışılmadık çatırdama sesleri
- Döşemelerdeki belirgin sehimler ve binadaki eğilmeler
Kat İlaveleri ve Kolon Müdahalelerinin Riskleri
Mühendislik hesabı yapılmadan eklenen her kat, mevcut temellere ve kolonlara binen yükü tehlikeli düzeyde artırır. Ayrıca zemin katlardaki iş yerlerini genişletmek amacıyla kolonların kesilmesi veya zarar görmesi, yapının taşıma kapasitesini doğrudan yok eder. Bodrum katlardaki nem ve su sızıntıları ise zamanla korozyona yol açarak betonun iç yapısını çürütür.
2000 Öncesi Yapılara Yaklaşım
Prof. Dr. Mısır, 2000 yılı öncesi binaların büyük kısmının güncel standartlara uygun olmadığını hatırlatarak, bu yapıların mutlaka uzmanlarca incelenmesi gerektiğini vurguluyor. 6306 sayılı Kanun kapsamında yetkili kuruluşlara başvurarak riskli yapı tespiti yaptırmak, olası bir facianın önlenmesi için atılacak en önemli adımdır.
