Sağlık Bakanlığı, özellikle 12 ila 18 yaş arasındaki gençleri hedef alarak tütün kullanımına karşı mücadelede yeni bir adım attı. Bu yaş grubuna özel yeni sigara bırakma poliklinikleri faaliyete geçirildi.
Ergenlik Dönemi ve Bağımlılık Riski
Ergenlik, gençlerin merak duygusu, arkadaş çevresinin etkisi, sosyal medya ve dijital platformlardaki dolaylı tütün tanıtımları, yanlış risk değerlendirmeleri ve yeni nesil nikotin ürünlerine kolay erişim gibi faktörler nedeniyle bağımlılık geliştirme eğiliminin en yüksek olduğu dönemlerden biri olarak kabul ediliyor.
Nikotinin Genç Beyni Üzerindeki Etkileri
Çocuk ve ergenlerdeki gelişimsel özellikler göz önüne alındığında, nikotinin beyin gelişimini olumsuz yönde etkileyebileceği belirtiliyor. Bu durumun dikkat, öğrenme yeteneği, hafıza ve dürtü kontrolü üzerinde kalıcı olumsuz sonuçlar doğurabileceği vurgulanıyor. Ayrıca, erken yaşta tütün ürünleri kullanımının ileriki yaşlarda alkol ve diğer bağımlılık yapıcı maddelere yönelme riskini artırdığı ifade ediliyor.
Bu sebeplerle, 18 yaş altı bireylere yönelik müdahale stratejileri, yalnızca tütün kullanımını engellemekle kalmayıp, genel bağımlılıkla mücadele politikalarının temel bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Çok Yönlü Bağımlılık Tedavisi
Ergenlerde bağımlılıkla mücadele, ailelerin sürece dahil edilmesi, motive edici görüşme tekniklerinin kullanılması, psikososyal destek sağlanması ve ilgili yaş grubuna uygun takip sistemlerinin oluşturulmasını içeren kapsamlı ve çok yönlü bir yaklaşım gerektiriyor.
Danışmanlık ve Tedavi Hizmetleri Sunulacak
Sağlık Bakanlığı da bu doğrultuda, gençlerin biyopsikososyal gelişim özelliklerine uygun değerlendirme, danışmanlık ve tedavi hizmetlerini güçlendirmek amacıyla “Adolesan Sigara Bırakma Poliklinikleri”ni faaliyete geçirdi.
Bu polikliniklerde, çocuk ve gençlerin gelişim seviyelerine uygun, bilimsel verilere dayanan danışmanlık ve tedavi hizmetleri sunulacak. Gerekli durumlarda, çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanları, psikologlar, sosyal hizmet uzmanları ve diğer ilgili meslek gruplarıyla iş birliği yapılacak.
Bu uygulamanın temel amaçları arasında tütün ürünleri kullanımının erken aşamalarda sonlandırılması, nikotin bağımlılığının kronikleşmesinin önlenmesi, tütün kullanımından kaynaklanan sağlık sorunlarının azaltılması ve sağlıklı bir neslin yetişmesine katkıda bulunmak yer alıyor.
Hekimlere Yönelik Rehber Hazırlandı
Bakanlık tarafından, Adolesan Sigara Bırakma Polikliniklerinde görev alacak sağlık personeline yönelik bir rehber de hazırlanmış durumda.
Haziran 2026’da hizmet vermeye başlayan bu poliklinikler, başlangıçta Ağrı, Ankara, Bursa, Çanakkale, Çorum ve Kütahya illerinde toplam 7 merkezde hizmet veriyor. Hizmetin ülke geneline yaygınlaştırılması için çalışmalar sürerken, poliklinik sayısının artırılarak her ilde bu hizmetin sunulması hedefleniyor.
Ayrıca, 9 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla Türkiye genelinde toplam bin 600 sigara bırakma polikliniği aracılığıyla vatandaşlara destek sağlanıyor.
