Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan dışişleri bakanları tarafından imzalanan İstanbul Bildirisi, siyasi, ekonomik, kültürel ve ticari alanlarda işbirliğinin daha da güçlendirilmesi ve geliştirilmesi yönündeki kararlılığı ortaya koydu.
Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantısı ve Mutabakat
İstanbul’da gerçekleştirilen 10. Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan Üçlü Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ve Gürcistan Dışişleri Bakanı Maka Botchorishvili, İstanbul Bildirisi’ni imzaladılar. Bu bildiri, üç ülke arasındaki derin dostluk, iyi komşuluk, karşılıklı saygı ve güven prensiplerine dayanan mükemmel ilişkilerin altını çizdi.
Bildiride, siyasi, ekonomik, ticari, barış ve güvenlik, bilim ve teknoloji ile kültürel alanlarda mevcut güçlü işbirliğinin, karşılıklı çıkarları gözeterek daha da ileriye taşınması isteği dile getirildi. Üç ülkenin sürdürülebilir barış ve istikrarın sağlanmasına yönelik önemli katkılarının takdir edildiği belirtilen belgede, bu yaklaşımın bölgesel ve küresel düzeyde kalkınma ve refah için taşıdığı önem vurgulandı.
Bölgesel Tehditler ve Ekonomik İşbirliği
Bildiride, terörizm, ulusaşırı organize suçlar, siber saldırılar ve hibrit savaş gibi giderek artan tehditlerin farkında olunduğu ifade edildi. Bölgede güçlü bir ekonomik profil oluşturma hedefi doğrultusunda, üç ülke arasındaki ticaret ve yatırım ilişkilerinin daha da geliştirilmesinin kritik önemi vurgulandı.
Bölgesel bağlantısallığın, ekonomik büyüme ve bölgesel kalkınma için hayati bir unsur olduğu belirtilen belgede, bakanlar, birbirlerinin egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve sınırlarının dokunulmazlığına yönelik sarsılmaz desteklerini bir kez daha yinelediler. Bölgesel ve küresel zorlukların üstesinden gelmede üçlü işbirliğinin merkezi rolüne dikkat çekildi. Bu bağlamda, Gürcistan’ın uluslararası alanda tanınan sınırları dahilinde toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin yeniden tesis edilmesinin büyük önem taşıdığı vurgulandı.
Enerji ve Ulaştırma Alanlarında İşbirliği
İstanbul Bildirisi, yeşil enerji ve düşük karbon teknolojileri başta olmak üzere ulaştırma ve enerji sektörlerindeki işbirliğinin artırılması gerekliliğini belirtti. Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ve Güney Gaz Koridoru’nun bölgesel ve Avrupa enerji güvenliğine sağladığı stratejik katkılarının altı çizildi.
Ayrıca, halklar arası temasların, eğitimin, sosyal ve kültürel değişimlerin, turizmin ve bilgi-iletişim teknolojilerinin geliştirilmesinin önemi de vurgulandı. Bu kapsamda, hava, demir ve kara yolu bağlantıları ile bölgesel bağlantısallığın güçlendirilmesi hedefleniyor.
Orta Koridor ve Bağlantısallık Projeleri
Bildiride, Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridor dahil olmak üzere, ülkelerin transit potansiyelini artırmaya yönelik atılan adımlar ve uluslararası transit sistemine entegrasyon çabaları ele alındı. Orta Koridor’un kilit taşı olan Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu’nun rolü vurgulanırken, bu projenin modernizasyon çalışmalarının tamamlanması ve 2 Haziran’da Gürcistan’daki Ahılkelek Uluslararası Tren İstasyonu’nda düzenlenen etkinliğin memnuniyetle karşılandığı ifade edildi.
Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Gürcistan dışişleri ve ulaştırma bakanları mekanizması aracılığıyla bölgesel bağlantısallığın güçlendirilmesinde işbirliğinin derinleştirilmesine yönelik kararlılık belirtildi. Yeşil enerji iletimi ve ticaretine yönelik bağlantılar dahil olmak üzere enerji alanındaki ortaklığın sürdürülmesi ve genişletilmesi konusunda destek mesajı verildi. Sürdürülebilir büyüme alanında, yenilenebilir enerjinin verimli kullanımı gibi konularda işbirliğinin artırılmasının, çevrenin korunması ve iklim değişikliğiyle mücadele açısından önemi vurgulandı.
Ticari İşbirliği Mekanizmaları ve Güvenlik
Bildiride, Türkiye’nin COP31 dönem başkanlığı memnuniyetle karşılanırken, Azerbaycan’ın Dünya Kentsel Forumu’nun 13. oturumuna ev sahipliği yapmasının sürdürülebilir kalkınmaya katkısı takdir edildi. Terörizm, kültürel miras karşıtı suçlar, siber suçlar, silah ve uyuşturucu ticareti, insan ticareti, göçmen kaçakçılığı ve kara para aklama gibi ulusaşırı organize suçlarla mücadelede uluslararası ve bölgesel anlaşmalar çerçevesinde işbirliğinin güçlendirilmesi konusundaki kararlılık yinelendi.
Ortak çıkar alanlarındaki ekonomik sektörlerde etkin ve sonuç odaklı projelerle sürdürülebilir işbirliğinin güvence altına alınması hedefleniyor. Yatırımların teşvik edilmesi, ihracat-ithalat olanaklarının geliştirilmesi ve ekonomik işbirliğinin yeni yöntemlerinin araştırılmasına önem verildiği belirtildi. Üç ülkenin iş çevreleri ve ilgili kuruluşları aracılığıyla doğrudan temasların sürdürülmeye hazır olduğu ifade edildi.
6. Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan İş Forumu’nun 26 Şubat’ta Gürcistan’da düzenlenmesinin memnuniyetle karşılandığı belirtildi. Parlamentolar arası işbirliği dahil olmak üzere, üç ülke arasındaki üçlü mekanizmaların başarısı övüldü. Bakanlar, uluslararası kuruluşlardaki adaylıkların karşılıklı olarak desteklenmesi gibi aktif işbirliği örneklerini takdir ettiler. Toplantının başarıyla düzenlenmesi dolayısıyla Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’a teşekkür edildi.
Üçlü toplantıların düzenli yapılmasının önemine değinen bakanlar, 11. Üçlü Toplantı’nın 2027 yılında Gürcistan’da gerçekleştirilmesi konusunda anlaştılar.
