“Süper El Nino” olarak adlandırılan ve sıra dışı hava olaylarını tetiklemesi beklenen bir iklimsel gelişme, Türkiye’de bu yaz önemli değişikliklere yol açabilir. İzmir Bakırçay Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şermin Tağıl, yaklaşan bu olgunun sıcaklık rekorlarının kırılması, kuraklıkların şiddetlenmesi, orman yangınlarının artması ve ani sel baskınları gibi ekstrem hava olaylarının sıklığını yükseltebileceği konusunda uyarıyor.
El Nino ve Etkileri Açıklanıyor
Prof. Dr. Şermin Tağıl, “El Nino”yu, Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu bölgelerinde deniz yüzeyi sıcaklıklarının ortalamanın üzerine çıkmasıyla beliren doğal bir iklim olayı olarak tanımladı. Bu durumun, küresel ölçekte atmosferdeki rüzgar sistemlerini ve yağış düzenlerini değiştirerek hava olayları üzerinde etkili olabildiğini belirtti. Güçlü bir El Nino’nun küresel ısınma ile birleştiğinde iklim sistemi üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğini vurgulayan Tağıl, Türkiye’ye doğrudan bir etkisi olmasa da atmosferik dolaşımı etkileyerek dolaylı sonuçlar doğurabileceğini ekledi.
Geçmiş Deneyimler ve Gelecek Tahminleri
Geçmişte yaşanan güçlü El Nino dönemlerine dikkat çeken Prof. Dr. Tağıl, 1997-1998, 2015-2016 ve 2023-2024 yıllarında kuraklık ve orman yangınlarında gözle görülür bir artış yaşandığını hatırlattı. Bu yaz döneminde de “Süper El Nino”nun olağan dışı hava koşullarını artırabileceğini öngören Tağıl, “Yaz mevsiminin stabil geçmeyeceğini, zaman zaman yüksek sıcaklıkların yaşanacağı, kuraklığın daha belirgin olacağı ve orman yangını riskinin artacağı bir dönem olacağını tahmin ediyoruz. Bununla birlikte, kısa süreli aşırı hava olaylarının da bu dönemi zaman zaman kesintiye uğratabileceğini öngörüyoruz” şeklinde konuştu.
Özellikle Akdeniz Bölgesi Risk Altında
Tağıl, yaz aylarında biriken deniz yüzeyi sıcaklıklarının ve Akdeniz ile Karadeniz’deki ortalamanın üzerindeki sıcaklıkların, sonbaharda kuzeyden gelecek soğuk hava kütleleriyle birleşmesi durumunda, fırtınalar, yoğun yağışlar ve Akdeniz’e özgü tropikal fırtınalara benzer “medican” olayları için uygun ortamlar yaratabileceğini belirtti. Bu durumun özellikle Doğu Akdeniz’de daha etkili olabileceği tahmin ediliyor.
Sıcaklık Rekorları ve Devam Eden Etkiler
“Süper El Nino” etkisinin 2027 yılına kadar devam etmesi bekleniyor. Prof. Dr. Tağıl, “2026-2027 sonbahar döneminin daha sıcak ve mevsim normallerinin üzerinde geçeceğini öngörüyoruz. Ancak bu ortalamaların üzerindeki sıcaklıklara, ekstrem hava olaylarının da eşlik etmesi muhtemel. Özellikle orman yangınları ve sel olaylarının daha sık görülebileceği bir dönem öngörüyoruz. Hatta 2026 yazı ve 2027 boyunca yeni sıcaklık rekorlarının kırılma ihtimali de bulunuyor” dedi. Özellikle Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kuraklık riskinin artacağı, Karadeniz’de ise şiddetli yağışların ve sel felaketlerinin öne çıkabileceği ifade edildi.
Stratejik Hazırlık Çağrısı
Bu iklimsel sürecin sadece meteorolojik bir gelişme olarak değil, aynı zamanda enerji, tarım, su yönetimi ve kuraklık ile yangın gibi afet riskleri açısından stratejik bir hazırlık dönemi olarak ele alınması gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Tağıl, su kaynaklarının korunması ve kuraklık ile yangın risklerine karşı alınacak önlemlerin güçlendirilmesinin büyük önem taşıdığına işaret etti.
