Schengen vizesi başvurularında bot yazılımlar marifetiyle randevuların kapatılarak haksız kazanç sağlandığı iddiaları Meclis’in gündemine taşındı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, bu duruma ilişkin yedi şirketin inceleme altına alındığını bildirdi.
Çin’in ardından en çok Schengen vizesi başvurusu yapan ülke konumundaki Türkiye’de, özel aracı kurumlarla ilgili yaşanan tartışmalar alevlendi.
TBMM’de Vize Randevusu Tartışmaları
Söz konusu problem, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) gündemine geldi. Milletvekilleri, bot programları aracılığıyla toplanan randevuların ticari amaçla satıldığına, bunun haksız ticari uygulama ve tüketici haklarının ihlali anlamına geldiğine dair eleştiriler üzerine yazılı soru önergeleri sundular.
Türkiye gazetesinin yer alan haberine göre, bu önergeleri Ticaret Bakanı Ömer Bolat yanıtladı.
Ticaret Bakanlığı’ndan Açıklama: 7 Şirket İncelemede
Bakan Bolat, Reklam Kurulu’nun yedi farklı şirket hakkında inceleme başlattığını belirtti. Beş yıllık bir süreçte vize başvurusu aracılık hizmetlerine dair 143 CİMER ve 10 e-Devlet başvurusu aldıklarını ve bu başvuruları hak arama süreçlerine yönlendirdiklerini ifade eden Bolat, “Ek olarak, bu işlemlerde IBAN üzerinden şahsi hesaplara ödeme alınması ve fatura düzenlenmemesi gibi iddiaları içeren başvurular Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı’na da iletilmiştir.” şeklinde konuştu.
Şirketler İçin Özel Bir Düzenleme Mevcut Değil
Ticaret Bakanı, vize başvuru aracılık hizmeti veren kurumların hizmet bedelleri, iade koşulları ve bilgilendirme yükümlülükleri açısından mevcut tüketici mevzuatında özel bir düzenleme olmadığını hatırlattı. Bununla birlikte, ek düzenleyici tedbirler alınıp alınmayacağı konusunun, ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri de dikkate alınarak değerlendirildiğini ekledi.
Karaborsa Fiyatları Bin Avroya Kadar Çıkıyor
Vize randevularının karaborsada 300 ila 500 avro arasında satıldığı, acil durumlarda ise bu rakamın bin avroya kadar yükseldiği bildirildi.
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Firuz Bağlıkaya, vize randevusu sorunlarının birçok ek problemi de beraberinde getirdiğini vurgulayarak şunları aktarmıştı:
- “Avrupa Komisyonu verileri, başvurularımızda haklı olduğumuzu gösterdi. İtalya’ya vize başvurusu yapabilen vatandaşlarımızın sayısında yüzde 32,3’lük bir düşüş yaşandı. Fransa’ya yapılan başvuru sayısı da yaklaşık yüzde 6 azaldı. Bu düşüşler, vatandaşlarımızın vize randevusu bulmakta zorlandığının en net göstergesidir.”
- “Mevcut uygulamalar sebebiyle vatandaşlarımız henüz vize başvurusunda bulunma imkanı bulamadan sistem dışı kalıyorlar. Sınırlı sayıda ve belirli olmayan saatlerde açılan randevular botlar tarafından engelleniyor.”
- “Gece yarısı, bayram sabahı, pazar günü randevular açılıyor. Ardından bu randevular 300, 500, hatta acil durumlarda bin avroya kadar çıkan fiyatlarla satılıyor. Bu duruma bir son verilmeli.”
Dev Bir Şirket de Mercek Altına Alınmıştı
Küresel araştırmacı gazetecilik ağı Lighthouse Reports, 168 ülkede 4 bin 105 merkezi bulunan dev bir şirketin operasyonlarına ilişkin bir araştırma yapmıştı. 12 ülkeden 14 medya kuruluşunun katılımıyla gerçekleştirilen çalışma, çarpıcı sonuçları ortaya koymuştu.
Rapora göre, vize başvurularında zorunlu tutulan ve gereksiz ek hizmet alımı, engellenen randevuların acenteler aracılığıyla satılması gibi durumlar tespit edilmişti. Ayrıca, kişisel verilerin güvenli saklanması konusunda da ihlaller saptandı.
Raporda, SMS ile bilgilendirme, VIP salon hizmetleri ve premium ayrıcalıkların sanki zorunluymuş gibi satıldığı belirtildi. Üçüncü taraf aracı kurumların, bot yazılımlarla randevuları bloke ederek karaborsada yüksek fiyatlarla acenteler üzerinden satış yaptığı aktarıldı. Şirketin bazı rüşvet olaylarını anlaşmalı olduğu ülkelere bildirmediği ve bazı devletlerin de sözleşme ihlallerine rağmen şirkete yaptırım uygulamadığı belirlendi. Raporda ayrıca pasaport ve belgelerin kaybolması, yanlış ücretlendirme ve yetersiz personel eğitimi gibi tespitlere de yer verildi.
